Ở Phú Yên nên ăn gì?
Năm món định nghĩa ẩm thực Phú Yên: gỏi cá ngừ đại dương (cá ngừ vây vàng sống, ngon nhất ở cảng Đông Tác), gỏi cá mai (cá nhỏ ướp chanh), bún sứa (súp sứa biển, chỉ có ở chợ trước 8 giờ), hàu Ô Loan (từ đầm nước lợ), và cua huỳnh đế (tháng 12–5, 1,150,000–1,200,000 VND/kg). Tất cả đặc trưng cho bờ biển này và không có hoặc kém hơn ở nơi khác.
Ẩm thực Phú Yên bắt nguồn từ biển và tính chất đặc thù của phần duyên hải miền Trung này. Các món ở đây khác với những gì tìm thấy ở Nha Trang (thành phố resort, áp lực menu quốc tế) hay Hội An (phố cổ, đồ ăn di sản cho khách du lịch). Đây là những gì gia đình ngư dân ăn.
Năm món cần biết
1. Gỏi cá ngừ đại dương
Tuy Hòa là cảng cá ngừ vây vàng lớn nhất Việt Nam. Tàu ra khơi nhiều tuần trên biển Đông rồi cập cảng Đông Tác. Trong vòng vài tiếng sau khi cập bến, cá xuất hiện dưới dạng gỏi — thái mỏng, ướp chanh, nước mắm, rau thơm tươi, hành tây thái và mè rang.
Đây là sashimi về cấu trúc, Việt Nam về hương vị. Cá tươi tại quán ven cảng buổi sáng là tươi như cá ngừ có thể tươi ngoài thị trường Nhật. Đến khu cảng Đông Tác, không phải nhà hàng khách sạn.
Giá: 80,000–150,000 VND/phần.
2. Gỏi cá mai
Cá mai là loài cá nhỏ, trong suốt đánh bắt ở vùng nước lợ ven biển. Ướp chanh hoặc giấm (axit “nấu chín” protein, như ceviche), rồi trộn với rau thơm, hành, ớt và đậu phộng. Ăn cùng bánh tráng mè hoặc cơm.
Vị thanh và thơm rau — không có gì giống cường độ của cá cơm ngâm muối. Ngon nhất tại quán gần cảng Đông Tác, trước trưa.
Giá: 50,000–80,000 VND.
3. Bún sứa
Sứa biển tươi từ vùng biển Phú Yên — chắc, hơi giống thạch, vị biển sạch — trong nước dùng trong, nhẹ với bún sợi nhỏ. Món buổi sáng, hết hàng từ quán chợ trước 8 giờ. Tìm ở chợ Tuy Hòa từ 5:30 sáng.
Giá: 25,000–40,000 VND/tô.
4. Hàu Ô Loan
Hàu nuôi trong Đầm Ô Loan, đầm nước lợ 22km bắc Tuy Hòa. Nước đầm — một phần ngọt, một phần mặn — cô đặc khoáng chất trong thịt hàu. Hàu nhỏ nhưng vị đậm đà.
Ngon nhất ăn trên nhà bè nổi giữa đầm — phà 50,000–100,000 VND khứ hồi từ bờ. Sống với chanh tắc, hoặc nướng mỡ hành.
Giá: 100,000–200,000 VND/kg tươi; 30,000–50,000 VND/con nướng. Mùa đỉnh: tháng 10–3.
5. Cua huỳnh đế
Loài cua dẹt, đỏ cam tươi đặc trưng cho vùng biển nước sạch Phú Yên và Khánh Hòa. Không giống cua thường — mai đỏ cam ngay cả khi còn sống, chân hình mái chèo, thịt ngọt và tinh tế hơn hầu hết các loài cua.
Chỉ có từ tháng 12 đến tháng 5. Ngoài mùa, quán phục vụ là dùng cua đông lạnh. Chế biến tốt nhất: hấp bia và sả.
Giá: 1,150,000–1,200,000 VND/kg chuẩn (mini 500,000–600,000 VND/kg).
Đồ ăn vặt và chợ
Chợ Tuy Hòa (5:30–9 giờ sáng): Bún sứa, bánh canh hẹ, bún cá. Ăn rẻ nhất và địa phương nhất trong thành phố.
Đường Trần Hưng Đạo (buổi tối): Hải sản nướng, ốc nhảy (100,000–200,000 VND/đĩa), bia lạnh.